Arizona – stan w południowo-zachodniej części Stanów Zjednoczonych, od południa sąsiadujący ze stanem Sonora w Meksyku, od zachodu z Kalifornią i Nevadą, od północy z Utah, a od wschodu z Nowym Meksykiem. Zajmuje obszar wyżynny, w północnej części rozciąga się Wyżyna Kolorado.
Arizona jest szóstym stanem pod względem obszaru za Nowym Meksykiem, a przed Nevadą. 15% obszaru stanu znajduje się w rękach prywatnych, resztę stanowią tereny rządowe
i rezerwaty indiańskie.
Pierwotną nadal obecną ludność tych obszarów stanowią m.in. Indianie z plemion Hopi na północy i Apaczów na południu, którzy przybyli tu po upadku cywilizacji Anasazi (na kilkaset lat przed Hiszpanami). Hopi mieszkają w tych samych wioskach od co najmniej 700 n.e. i kulturowo wywodzą się od Anasazi. Obecnie najliczniejsi Indianie Arizony, Nawahowie, również stanowią element napływowy, z Kanady, przybywając dopiero ok. 1300.
Poprawną etymologię nazwy Arizona historycy dopiero naświetlili w 1979. Nazwę swą stan zawdzięcza Baskom, którzy dysproporcjonalnie przeważali wśród elementu napływowego
z Hiszpanii. Słowo aritz oznacza "dąb" a ona - "dobre miejsce". Całość, o znaczeniu "miejsce gdzie rosną dobre dęby", została z czasem skrócona przez opuszczenie litery "t", jako że ciąg "tz" nie występuje w hiszpańskim (kastylijskim) i nie był wymawiany. Istnieją inne miejsca
o nazwie Arizona w Ameryce Środkowej czy Południowej, gdzie również zawitali Baskowie.
Gdy w 1836 na północ od dzisiejszej granicy państwowej odkryto kilka sporych brył srebra, poszukiwacze skarbów ruszyli w drogę, zatrzymując się zazwyczaj we wiosce Arizonac, nazywając zniekształconą nazwa wioski całe eksploatowane terytorium.
14 lutego 1912 – wstępuje do Unii jako 48 stan z rzędu.
- Klimat: podzwrotnikowy i zwrotnikowy, suchy; średnia temperatura powietrza latem powyżej 35°C, maksymalnie dochodzi do 55°C.
- Główne rzeki: Kolorado, Gila
- Roślinność: półpustynne stepy z kaktusami, na południu roślinność pustynna, sosna żółta
- Liczba hrabstw: 15
- Największy okręg (liczba ludności): Maricopa (3072 tys.)
- Liczba parków stanowych: 28
- 5 największych miast: Phoenix, Tucson, Mesa, Scottsdale, Glendale
- Dewiza: Ditat Deus (Bóg wzbogaca)
- Przydomek: Grand Canyon State
- Znaczenie przydomku: Stan Wielkiego Kanionu
- Symbole: kwiat kaktusa Saguaro, strzyż kaktusowy, drzewo paloverde
źródło: WIKIPEDIA