Alaska – stan USA w północno-zachodniej części Ameryki Północnej, nie posiadający bezpośredniego połączenia lądowego z główną częścią Stanów Zjednoczonych. Graniczy od wschodu z Kanadą, a od zachodu przez Cieśninę Beringa z Rosją. Dominują góry i wyżyny; szczyt Mount McKinley (6194 m n.p.m.) jest najwyższym punktem Ameryki Północnej; liczne stożki wulkaniczne. Do terytorium należą też Aleuty. Ma największą powierzchnię i najmniejszą gęstość zaludnienia wśród stanów USA.
Klimat:
W części południowej – umiarkowany chłodny; na Dalekiej Północy – subpolarny; zakres zmian temperatury powietrza w ciągu roku: od -50°C w zimie do 10°C w lecie. Zima trwa 9 miesięcy jest więc długa i bardzo mroźna, w czasie jej trwania wieją silne wiatry osiągające prędkość do 100km/h, występują również burze śnieżne charakterystyczne dla strefy tundry.
Powierzchnia stanu górzysta. Na południu góry Alaska z najwyższym szczytem Ameryki Północnej - McKinley (6194 m n.p.m.), Góry Świętego Eliasza (Góra Św. Eliasza, 5489 m n.p.m.), Góry Wrangla (Mt Bona, 5044 m n.p.m.), na północy Góry Brooksa (Michelson, 2816 m n.p.m.). W środkowej części stanu płaskowyż rozcięty dolinami rzek. Wzdłuż wybrzeża niziny. Linia brzegowa bardzo dobrze rozwinięta. Liczne półwyspy (Alaska, Kenai) i przybrzeżne wyspy (Aleuty, Archipelag Aleksandra, Kodiak, Nunivak, Wyspa Św. Wawrzyńca, Wyspy Pribyłowa). Obszar aktywny sejsmicznie. Wiele szczytów gór to czynne (m.in. Pavlof, Iliamna) i wygasłe wulkany.
Główne miasta:
Anchorage, Fairbanks, Juneau, Sitka, Kenai.
Przemysł i gospodarka:
Eksploatuje się ropę naftową (jedne z największych złóż na świecie), gaz ziemny, złoto, platynę, rudy miedzi, cyny, niklu, uranu. Zakłady przemysłu petrochemicznego, drzewnego, papierniczego. Rozwinięta hodowla reniferów, lisów, a także leśnictwo, myślistwo i rybołówstwo (połów łososi i śledzi). Komunikacja gł. na południu stanu: samochodowa (fragment Drogi Panamerykańskiej - Alaska Highway), kolejowa, lotnicza. Liczne rurociągi. Główne porty morskie: Valdez, Seward, Sitka. Wojskowe bazy lotnicze.
Ciekawostki:
- Alaska jest najsłabiej zaludnionym stanem USA. W latach 1940-1980 fala imigracyjna sprawiła, że liczba ludności Alaski wzrosła o 454%.
- 24 marca 1989 r. u wybrzeży stanu rozbił się tankowiec MT Exxon Valdez: do morza wylało się 41,8 mln litrów ropy zanieczyszczeniu uległo 2080 km linii brzegowej olbrzymie straty ekologiczne (m.in. 5000 wydr morskich, kilkaset tysięcy ptaków).
- Alaska jest jedynym stanem Unii, który zamiast pobierać podatki, wypłaca mieszkańcom dywidendy pochodzące z opłat za wydobycie ropy naftowej (ostatnio ok. tysiąca dolarów rocznie na każdego mieszkańca).
- Alaska jest jednocześnie stanem wysuniętym najbardziej na północ, wschód oraz zachód Stanów Zjednoczonych. Największe wysunięcie na wschód oraz zachód jednocześnie spowodowane jest tym, że stan ten przecina południk 180 stopni.
- Na wyspie Kodiak znajduje się jeden z amerykańskich kosmodromów NASA skąd startują sztuczne satelity Ziemi i sondy międzyplanetarne.
- Na Alasce znajduje się jedna z baz amerykańskiej "Tarczy Antyrakietowej".
- Na jednej z Wysp Aleuckich był jeden z amerykańskich poligonów atomowych.
- Każdego roku 18 października obchodzony jest Dzień Alaski.
- Gubernatorami Alaski zanim zostało ona sprzedana Stanom Zjednoczonym byli dwaj Polacy: Szymon Janowicz (w latach 1818-1820) oraz Stefan Wojewódzki (1854-1859).
źródło: WIKIPEDIA