Nagrania z Józefem Czapskim powstały ćwierć wieku temu. Wielki malarz i pisarz, współtwórca paryskiej „Kultury”, miał wtedy prawie 90 lat (ur. 1896).

Przez wiele miesięcy odwiedzałem Czapskiego z magnetofonem Radia Wolna Europa. Przyjmował mnie na pięterku w „Kulturze” w podparyskim Maisons Laffitte, w swoim pokoju pełnym sztalug, płócien, farb i paruset oprawionych w płótno tomów dziennika, który prowadził przez całe życie. Rozmawialiśmy o wszystkim. O wydarzeniach, których był naocznym świadkiem, jak przewrót bolszewicki w Rosji i sowieckie obozy ”na nieludzkiej ziemi”. O wybitnych postaciach, z którymi los Go zetknął, jak Anders, de Gaulle, Achmatowa, Camus czy Malraux. O Polsce. Fragmentem kilkudziesięciu godzin nagrań z lat 1982-86 są wspomnienia Czapskiego ze Starobielska i Griazowca, gdzie cudem uniknął zagłady, oraz o poszukiwaniu w latach 1941-1942 zaginionych oficerów i żołnierzy polskich .

Józef Czapski odszedł w 1993 roku. Prezentowane nagrania są udostępniane publicznie po raz pierwszy.

Andrzej Mietkowski