Komunikat
Zarząd Polskiego Radia S.A. na posiedzeniu w dniu 23 lutego br. podjął decyzję o likwidacji Chóru Polskiego Radia w Krakowie. Spółka w obecnej sytuacji ekonomicznej nie jest w stanie samodzielnie finansować zespołu. Jednocześnie władze publicznego nadawcy przedstawiły propozycje utrzymania działalności Chóru poza strukturami firmy, zapewniając mu długookresowe wsparcie.
Polskie Radio S.A. znajduje się obecnie w historycznie najtrudniejszej sytuacji finansowej, wynikającej głównie z systematycznie spadających wpływów abonamentowych. Plan ekonomiczno - finansowy na 2012 rok zakłada poziom przychodów Spółki dalece niewystarczający do sfinansowania już ograniczonych rozmiarów działalności Polskiego Radia S.A. Ostatnie prognozy Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji dotyczące abonamentu wskazują niestety, że wpływy z tej opłaty mogą być jeszcze mniejsze niż wstępnie planowano, a to oznacza kolejne pogorszenie wyniku Spółki na koniec roku, problemy z utrzymaniem jej płynności finansowej i konieczność zaciągnięcia kredytu w wysokości 14 milionów złotych.
Wobec powyższego publiczny nadawca zmuszony jest do podjęcia zdecydowanych działań i szukania dalszych oszczędność. Decyzje o likwidacji chóru władze Polskiego Radia S.A. od początku traktowały jako ostateczność, mając na uwadze dbałość o jakość oferty programowej, kontynuowanie działalności artystycznej, konieczny rozwój technologiczny Polskiego Radia S.A. oraz bezpieczeństwo swoich pracowników. Chcąc uniknąć drastycznych rozwiązań, Zarząd Spółki od wielu miesięcy prowadził na szeroką skalę rozmowy z administracją rządową, samorządami oraz innymi podmiotami w sprawie ewentualnego współfinansowania lub przejęcia Chóru PR S.A. O sytuacji i zamierzeniach Zarządu systematycznie informowana była Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, a wspólnie z Ministrem Kultury i Dziedzictwa Narodowego poszukiwano najlepszego rozwiązania dla tej instytucji kultury. Oferta współpracy przedstawiana była również władzom miasta Krakowa oraz Marszałkowi Województwa Małopolskiego. Zagrożenia dla istnienia Chóru prezentowane były także kierownictwu zespołu, Radzie Programowej PR S.A., Kolegium Artystycznemu i Radzie Pracowników Polskiego Radia S.A.
Niestety, mimo usilnych starań nie udało się uzyskać wsparcia finansowego pozwalającego na utrzymanie Chóru w strukturach PR S.A. Coroczną dotację zadeklarował jednak Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w wysokości 800 tysięcy złotych przeznaczoną na działalność artystyczną zespołu w nowej formule organizacyjnej. Władze Spółki zapewniają także, w oparciu o bezterminową umowę, coroczny zakup twórczości samodzielnie funkcjonującego Chóru na poziomie do 500 tysięcy złotych rocznie. W wypadku powstania samodzielnego podmiotu w postaci np. stowarzyszenia również Marszałek Województwa Małopolskiego nie wyklucza współfinansowania projektów realizowanych przez zespół. Jednocześnie Polskie Radio S.A. zadeklarowało kompleksową pomoc prawną, logistyczną i organizacyjną przy przekształceniu Chóru w samodzielnie działający podmiot.
Biorąc pod uwagę powyższe uwarunkowania, po szczegółowej analizie programowej i finansowej Zarząd PR S.A. zdecydował o likwidacji Chóru Polskiego Radia, rozpoczynając odpowiednie procedury z tym związane. Oszczędność z tego tytułu Spółka szacuje na ponad 2 miliony złotych w skali roku.
Z punktu widzenia publicznego nadawcy podjęta decyzja jest bardzo bolesna i niesie za sobą określone skutki, ale niestety wymuszona została sytuacją ekonomiczno-finansową.
W ocenie jej władz realne jest jednak zapewnienie zespołowi Chóru Polskiego Radia odpowiednich warunków do kontynuowania pracy artystycznej, jednak już poza formalnymi strukturami Polskiego Radia S.A. Ta ceniona marka wciąż może być ważnym elementem polskiego krajobrazu artystycznego.
Historia
Chór Polskiego Radia został założony w 1948 roku przez Jerzego Gerta. Funkcję kierownika chóru pełnili wtedy kolejno: Alojzy Kluczniok i Tadeusz Dobrzański. Następnie z chórem pracowali: Adam Pałka, Jerzy Kurcz, Maciej Ogarek, Stanisław Krawczyński, Bronisława Wietrzny, Małgorzata Orawska, Włodzimierz Siedlik, Artur Sędzielarz.
Od początku istnienia do roku 1994 Chór stanowił integralną część zespołu Orkiestry i Chóru Polskiego Radia i Telewizji. Od stycznia 1995 roku działa samodzielnie w strukturach Polskiego Radia S.A. a od sierpnia 2011 roku opiekę artystyczną sprawuje prof. Stanisław Krawczyński.
Repertuar zespołu obejmuje zarówno muzykę a cappella, jak i formy wokalno-instrumentalne, dzieła reprezentujące wszystkie style i epoki ze szczególnym uwzględnieniem muzyki polskiej. Poza działalnością koncertową Chór dokonał licznych nagrań archiwalnych dla Polskiego Radia i Telewizji, a także nagrań płytowych dla polskich i zagranicznych firm fonograficznych.
Zespół wielokrotnie brał udział w prawykonaniach utworów polskich kompozytorów współczesnych (m.in. Trzy poematy Henri Michaux Witolda Lutosławskiego pod dyrekcją kompozytora, a także dzieła Krzysztofa Pendereckiego) oraz w licznych festiwalach w kraju i zagranicą (m.in. Wratislavia Cantans, Festiwal Ludwiga van Beethovena, Warszawska Jesień, Poznańska Wiosna Muzyczna, Festiwal Chopinowski w Dusznikach, Muzyka w Starym Krakowie, Rossini Opera Festival, Settimana di Monreale, Le Festival de la Musique Contemporaine Centre Pompidou, Oratorio und Cantata Festival Ratzeburg).
Na przełomie 2000 i 2001 roku wraz z Israel Kibbutz Orchestra, Chór wziął udział w tournée koncertowym wykonując: Stabat Mater K. Szymanowskiego, Mszę c-moll W. A. Mozarta, Stabat Mater F. Schuberta pod dyrekcją Avi Ostrowskiego.
W listopadzie 2001 roku Chór uczestniczył w Festiwalu Europalia 2001 w Brukseli, gdzie wraz z NOSPR wykonał Stabat Mater K. Szymanowskiego pod dyrekcją Antoniego Wita.
W lutym 2002 zespół wyjechał na tournée po Szwajcarii gdzie pod dyrekcją Wojciecha Rajskiego wraz z Polską Orkiestrą Radiową wykonywał kantatę Aleksander Newski S. Prokofiewa.
W lipcu 2008 roku zespół ponownie gościł w Izraelu – tym razem na zaproszenie Symphonic Orchestra Rishon LeZion, gdzie podczas koncertów wykonał IX symfonię L. von Beethovena, Glorię F. Poulenca oraz utwory na chór a cappella (m.in. M. Zieleński, H.M. Górecki, K. Penderecki, P. Sydor, A. Koszewski, R. Twardowski).
W roku 2009 Chór PR wystąpił w Korei Południowej oraz w Canterbury w ramach obchodów Roku Polskiego.
W lutym 2010 roku Chór PR wraz z Narodową Orkiestrą Symfoniczną Polskiego Radia w Katowicach wziął udział w polskim prawykonaniu utworu Dixi gruzińskiego kompozytora G. Kanczellego. W tym samym miesiącu miało miejsce w Krakowie prawykonanie oraz rejestracja radiowa utworu Out of the ruins (Na gruzach) M. Nymana na chór mieszany i organy. W marcu 2010 r. Chór Polskiego Radia wraz Polską Orkiestrą Radiową pod dyrekcją Łukasza Borowicza wziął udział w koncertowej realizacji oraz rejestracji na płycie CD opery C. M. von Webera Euryanthe w ramach Wielkanocnego Festiwalu Beethovenowskiego w Warszawie, natomiast w czerwcu 2010r. Chór brał udział w koncercie i rejestracji opery komicznej Szymona Laksa L’hirondelle innattendue.
We wrześniu 2011 roku Chór Polskiego Radia zaproszony został do wykonania opery Król Roger K. Szymanowskiego w Théâtre de la monnaie w Brukseli z okazji inauguracji prezydencji polskiej w Parlamencie Europejskim, a także do występu a cappella w siedzibie Parlamentu Europejskiego.
Chór od wielu lat ściśle współpracuje z dwoma wybitnymi kompozytorami polskimi: Krzysztofem Pendereckim i Henrykiem Mikołajem Góreckim. Każdego roku wykonuje szereg koncertów w całej Polsce z programem a cappella Krzysztofa Pendereckiego. Koncerty te prowadzone są przez samego mistrza. Owocem współpracy z H.M. Góreckim są zrealizowane liczne nagrania archiwalne dla Polskiego Radia (w tym prawykonania), których zwieńczeniem jest wydanie w 2008 roku dwupłytowego albumu.
Jako jeden z nielicznych zespołów, Chór posiada w swoim repertuarze operę Mojżesz i Aaron Arnolda Schönberga. W 1998 roku został zaproszony przez Staatstheater w Darmstadt do wspólnego wystawienia tego dzieła. W 2002 roku gościł na deskach Teatru Massimo w Palermo, w 2003 roku – na zaproszenie teatru w Stuttgarcie, a w 2004 roku na deskach Hamburgische Staatsoper.